Professor of Public Economics | Vrije Universiteit Amsterdam | Columnist EW Magazine

Aankondiging: Podcast Droom en Daad met Esther van Rijswijk over politieke economie in aanloop naar de verkiezingen. ewmagazine.nl/economie/achte…
18
3
18
14,353
Het wordt hoog tijd dat OMT- leden ophouden politicus te spelen. Het gaat niet alleen om volksgezondheid, maar ook om de economie, sociale en psychische schade, inbreuken op grondrechten, gelijke (onderwijs)kansen, enz. De politiek hoort die zaken te wegen, niet dhr. Gommers
Diederik Gommers noemt het opnieuw gestegen aantal coronabesmettingen reden om snel in een volledige lockdown te gaan ad.nl/binnenland/diederik-go…
318
480
1,900
Als er 1 plaatje is in de doorrekening van het regeerakkoord van Rutte IV dat direct opvalt: de grafiek voor de staatsschuld op lange termijn (92% bbp) schiet door de kantlijn heen. CPB-manier om kennelijk duidelijk te maken dat het nogal hard gaat. #doorrekening
64
257
925
Het kabinet blijft in wilde weg met geld smijten. Lagere accijns op brandstof en lagere btw op energie is volstrekt ondoelmatig beleid. 1
87
147
678
‘Ons belastingstelsel is zo rot als een mispel. Arbeid wordt zwaar belast, vermogen wordt ontzien’ - De Volkskrant: volkskrant.nl/ts-bcc8c7b73
67
201
618
Lijkt mij onverstandig om het nieuwe regeerakkoord niet te laten doorrekenen door het CPB. Maf idee dat ellenlange formatie nu ineens voor de kerst af moet en het CPB geen tijd meer krijgt. Centraal Planbureau buitenspel bij formatie? - FD: fd.nl/politiek/1423283/centr…
50
212
571
Ik ben zeer verdrietig door het overlijden van Arnold Heertje. Hij was van grote betekenis voor de naoorlogse economiebeoefening en het economisch onderwijs in Nederland. Hij was naast docent ook een vriend van mijn vader en mijzelf. Ik zal hem verschrikkelijk missen.
29
50
468
De verlenging van lagere accijns op benzine en diesel plus verlaagde btw op energie kost meer dan 2 miljard als dat vergelijkbaar is met het vorige pakket. Wederom totaal ongericht. Eigen schattingen: 30% rijkste mensen krijgt daarvan ongeveer 58% en de armste 40% ongeveer 11%.
61
134
383
Eerste indrukken #regeerakkoord: 1. Eerst het zoet dan het zuur. De regering gaat het eerste jaar geld uitdelen (7,4 mrd budgettaire verruiming in 2025) en gaat pas daarna bezuinigen. De timing is saillaint. De politieke pijn van ingrepen in publieke sector wordt uitgesteld.
26
159
379
173,300
Nog maar eens. De beste recente studie van Danny Yagan (Berkeley): verlaging dividendbelasting in VS in 2003 had nul (0!) effect op de investeringen en lonen en dividenduitkeringen stegen meer dan 20% - American Economic Review: eml.berkeley.edu/~yagan/Divi… #dividendbelasting
25
390
317
#regeerakkoord is nauwelijks door te komen; overkill van wollige ambtelijke teksten en underkill van concrete uitwerking van maatregelen.
58
56
272
34,682
Prima om lage inkomensgroepen te compenseren voor de daling van hun koopkracht. Instrumenten daarvoor zijn: hogere uitkeringen, hogere toeslagen en hogere heffingskortingen. 2
11
51
272
Schokkende grafiek in #Miljoenennota: reële besteedbare huishoudinkomens zijn sinds 2001 niet gestegen = reële voedingsbodem ontevredenheid
58
542
290
Dit zou toch wel nieuws moeten zijn: de vermogensongelijkheid is (nog) veel groter dan tot nu toe gedacht omdat 400 mrd vermogen van directeur-groot aandeelhouders in hun bv's met meer dan twee maal groter is dan altijd bleek uit de statistieken: rijksoverheid.nl/ministeries…
32
218
265
Waarom voeren overheden in Europa die hun nationale luchtvaartmaatschappijen willen redden niet nu een Europese CO2-heffing op kerosine in? #nobrainer
20
105
250
Afschaffing #dividendbelasting: kabinetsmemo's laten zien dat iedere Nederlander ruim 80 euro per jaar betaalt, jaar in jaar uit, om de hoofdkantoren van Unilever en Shell naar Nederland te halen.
55
346
258
Nederland/Hoekstra leidt (terecht) een politiek verlies. Zonder voorwaarden geld uit ESM gebruiken voor Corona-bestrijding is economisch equivalent aan uitgifte van Corona-bonds. ESM wordt namelijk de facto gefinancierd met Eurobonds.
46
144
264
Als de politiek haar woede over salarissen van bankiers zou sublimeren in veel hogere kapitaaleisen - de huidige zijn nog altijd belachelijk laag -, dan hoeven belastingbetalers geen banken meer te redden en kunnen banken kapitalistisch bankieren met bijbehorende salarissen. /1
23
149
250
Het kabinet komt met (voor mij boven verwachting) goede plannen voor de hervorming van box 3. Eindelijk zullen werkelijke vermogensinkomsten, inclusief vermogensaanwas gaan worden belast. /1
32
56
222
Wat gaat het kabinet doen om misbruik te voorkomen als ze schulden - ontstaan door onbetaalde energierekeningen - gaat overnemen van de energiemaatschappijen? Klinkt als een uitnodiging om subiet te stoppen met betalen om later de onbetaalde rekeningen kwijtgescholden te krijgen.
60
30
234
Replying to @noorlanderarjan
Mag ik je verzoeken om (als journalist) het Nederlandse debat niet direct weer te framen in termen van schuld en boete? Dat is economisch onverstandig. Het begrotingsbeleid tijdens de Grote Recessie heeft Nederland grote schade berokkend. De overheid doet nu uitstekend werk.
32
25
220
Ik gebruik niet graag de term schandalig. Maar dat is de enige toepasselijke term voor de wijze waarop de regering de Tweede Kamer (niet) antwoordt op terechte vragen over de afschaffing van de dividendbelasting, mede n.a.v. mijn stuk in TPE Digitaal: rijksoverheid.nl/documenten/…
19
167
220
Dit is volkomen mesjogge:
Staatssecretaris Snel beantwoordt onze Kamervragen Vorig jaar zijn er 25.000 elektrische auto’s verkocht. Die krijgen samen de komende 5 jaar 700 miljoen belastingsubsidie. (Inderdaad, gemiddeld bijna 30.000 euro per verkochte elektrische auto, klein of groot)
31
169
241
Het is en blijft volkomen mesjogge: zonder een goed verhaal 2 mrd per jaar uitgeven. Zie ook: Blind Gokken met de Dividendbelasting - TPE Digitaal: tpedigitaal.nl/artikel/blind… #dividendbelasting
35
198
210
Interview - Ondoelmatig en onrechtvaardig: ‘Ons belastingstelsel is zo rot als een mispel’ - De Volkskrant: volkskrant.nl/ts-bcc8c7b73
25
56
203
Essentieel onderzoek naar onderwijskansen bij lockdowns. Leerlingen verloren tijdens eerste golf meer dan een vijfde van een schooljaar. Kwetsbare leerlingen 1,5 keer zoveel. Gemiddelde leerling maakte nul progressie bij thuisleren. Conclusie: scholen mogen nooit meer dicht.
“[When #Dutch schools were closed for eight weeks,] students lost out on a fifth of a year’s worth of learning. Losses were especially marked among those from disadvantaged homes,” found @pengzell et al. #CovidEconomics #EconTwitter bit.ly/3n8ZLl0
31
80
205
Door brandstofaccijns en btw op energie te verlagen, krijgt iedereen lastenverlichting, niet alleen de lage inkomens. Maar wie gaat dat betalen? Dat zijn wijzelf of onze kinderen die de hogere staatsschuld aflossen. Intussen zijn we nog steeds wel armer door de hogere prijzen. 5
70
22
175
Eindelijk een Nederlandse Minister van Financiën die Keynes begrijpt: "The boom, not the slump, is the right time for austerity." Hoekstra: 'Dit is het verkeerde moment voor bezuinigingen' - RTLZ: rtlz.nl/algemeen/politiek/vi…
25
31
165
#Regeerakkoord: Belastinghervorming ontbreekt helaas volledig. Geen ingrepen in hra/ewf, geen vermogenswinstbelasting in box 3, geen maatregelen box 2, geen (nieuwe) maatregelen vpb, geen hervorming btw.
8
50
172
What is currently happening in Italy is the scariest thing I have seen in the Eurozone since the third bailout package of Greece in 2015. /1
21
176
181
De ommezwaai in het macro-economisch denken heeft welgeteld 1 dag geduurd. Korte-termijndenken triomfeert. Investeringsfonds is van de baan. Gewoon weer geld rondstrooien aan ‘leuke dingen voor de mensen’ in aanloop naar volgende verkiezingen. Is lastig om niet cynisch te worden:
28
103
168
Naar mijn idee moeten overheden veel meer nadenken over kapitaalsteun voor bedrijven in plaats van leningen en garanties, zoals nu bij KLM. Nu worden alle bedrijfsrisico’s op het bordje van de belastingbetaler geschoven zonder dat daar een upside tegenover staat. /1
16
62
161
Economen en anderen hebben perfect voorspeld dat de vrije huursector een optater zou krijgen van beleid De Jonge om woningmarkt 'te verbeteren'. Econ101. Huurprijzen in de grootste steden stijgen terwijl het aanbod daalt - NRC: nrc.nl/nieuws/2023/07/06/huu…
25
59
164
29,522
Helemaal niets geleerd van de crisis: kapitaaleisen voor Nederlandse banken gaan OMLAAG. Min. leverage ratio daalt van 4% naar 3%. Wopke Hoekstra claimt succes (?!). FD en Telegraaf berichten alsof de kapitaaleisen OMHOOG gaan (?!): fd.nl/economie-politiek/1255… telegraaf.nl/financieel/2079…
25
206
142
Heel goed - Jesse Frederik - We geven miljarden aan KLM en we krijgen er grijpstuivers en luchtkastelen voor terug. Tijd voor wat meer kapitalisme! - De Correspondent: decorrespondent.nl/11201/we-…
7
60
140
Kritiekloos interview, geen woord over de dubbeldip door Europawijde bezuinigingen, geen reflectie (alleen natrappen) over de puinhopen die Europa in Griekenland heeft aangericht, en verheffing van moraaltheologie van schuld en boete tot basis voor het economisch beleid
Dijsselbloem kijkt terug op 5 jaar als eurogroepvoorzitter, de mooiste baan ter wereld nrc.nl/nieuws/2017/12/22/hij… via @nrc
13
107
143
Fraai staaltje onderzoeksjournalistiek dat i) niet tot ophef op tv leidt (rara hoe kan dat?), ii) aantoont dat Balkenende-norm eenvoudig is te omzeilen, iii) tv-productiebedrijven marktmacht hebben en belastingbetaler de pineut is - NRC: nrc.nl/nieuws/2020/01/17/hoe…
12
89
143
#abp2018 Rutte beweert dat de bezuinigingen in de voorafgaande jaren de economie sterker hebben gemaakt. Laat @CoenTeulings deze onzin in FD stuk doorprikken: Nederland is €50 mrd aan bbp verloren na Lehman: fd.nl/opinie/1270829/nederla…
7
156
125
Heel veel winkelsluitingen: KPN, Ikea, Apple, Bijenkorf, zelfstandige winkeliers. Ik vrees dat moral hazard door het noodfonds behoorlijk groot is. Bedrijven sluiten nu de tent, boeken 100 procent omzetverlies en zien dan 90 procent van de lonen doorbetaald door de overheid ...
34
63
143
Holy moly! If this news is correct, the Netherlands increases the government budget deficit with 5.6%-8.1% of GDP in a few months time to fight the Corona crisis. This is the biggest stimulus package I have ever seen in the Netherlands and whipes out all austerity of 2011-2017.
25
86
149
Change of job: I have been appointed as Professor of Public Economics at the School of Economics and Business of Vrije Universiteit Amsterdam: vu.nl/en/news/2022/bas-jacob… /1
31
6
134
CPB doorrekening: "De veronderstelde ombuiging van 22% op de kerndepartementen acht het CPB niet plausibel"
14
35
119
34,074
Dit is toch een belangrijke en toe te juichen ommezwaai in het macro-economische denken in Nederland na meer dan 10 jaar begrotingsfetisj:
31
29
126
Negatieve rentes: -NL verliest geld met aflossen staatsschuld -overheidsinvesteringen nooit aantrekkelijker geweest -houdbaarheid overheidsfinancien geen enkel probleem (r < g) -langdurige stagnatie gevaar: natuurlijke reele rente rond -2% Voorspelling: overheid doet niets ...
10
50
126
Energieplafonds zorgen voor (meer) zekerheid over de energierekening deze winter en voorkomen de grootste koopkrachtdrama's, maar ze hebben ook grote economische bijwerkingen. /1
17
58
137
Bas Jacobs - Waarom we de bestrijding van de coronacrisis niet moeten vervlechten met de realisatie van andere politieke doelen - Vrij Nederland: vn.nl/waarom-we-de-bestrijdi…
26
54
125
These simulations show how to flatten the coronavirus growth curve - Washington Post: wapo.st/corona-simulator?tid…
3
84
126
Helaas nog te weinig informatie om een definitief oordeel te vellen over koopkrachtpakket. Het lijkt erop dat de regering veel compensatie biedt (orde grootte 10 miljard?). Veel maatregelen zijn totaal ongericht en daarmee macro-economisch bezien onverstandig. /1
17
23
106
Zowel bankiers als politici moeten hun dubbelhartigheid onder ogen zien. Door overheidsbeleid zijn banken zwaar gesubsidieerde, hybride publiek-private constructies met private winsten en publieke verliezen, hoge salarissen en dus permanente maatschappelijke verontwaardiging. /4
11
52
113
6. De regering doekt het Groeifonds op en zet de vrijvallende middelen vooral in voor meer overheidsconsumptie, niet voor overheidsinvesteringen in onderwijs, onderzoek, infrastructuur en klimaat. Ook dat verzwakt de Nederlandse economische structuur.
1
24
106
14,097
Dit is factless (and clueless) politics:
Staatssecretaris schuift suikertaks op lange baan: 'geen bewijs dat het werkt' nos.nl/l/2346650
13
36
90
Prachtig nieuws dat regering een CO2-heffing wil invoeren. Zie hier nogmaals waarom dat een goed idee is:
Ruim 70 economen pleiten in NRC voor CO2-heffing voor de industrie nrc.nl/nieuws/2019/01/25/die…
18
54
84
Volgens @nieuwsuur draagt NL 60 mln per jaar over naar St. Eustatius op ca. 3200 inwoners = ca. 18.750 euro per persoon per jaar. Opmerkelijk bedrag. #steustatius
38
146
106
Bas Jacobs - De grote goocheltruc van Rutte III - De Correspondent: decorrespondent.nl/7513/opee…
13
84
100
Door hogere energie- en brandstofprijzen wordt Nederland armer. Daar is helemaal niets aan te doen. Nederland als geheel moet daarom in koopkracht omlaag. 3
8
9
91
Totale euforie over 3,1% economische groei in 2017 is sterk overtrokken. Historisch gemiddelde 1970-2007 was 2,6% per jaar. Nederland had wat in te halen na netto nul groei in de periode 2008-2015 #cbs
11
73
90
Bedroevend niveau #pauwenjinek: geen politieke inhoud, overloos gezeur over peilingen, poppetjes, politieke tactiek en politieke spelletjes
18
58
96
Bas Jacobs - Stilte voor de Economische Storm - Vrij Nederland: vn.nl/politiek-corona-noodlo…
16
46
96
Deze koppen in een nette krant zijn niet alleen feitelijk onjuist (de overheidsfinanciën gaan niet 'het ravijn' in). Ze suggereren daarmee ook dat we nu economisch verkeerd beleid voeren, ten onrechte. #stemmingmakerij
3
41
89
#CPB is aan het framen met teksten als 'economie bloeit' en foto's van zomerse stranden in cMEV-persbericht. De economie groeit in 2019 naar verwachting met 2,5%. Dit is exact het historische gemiddelde tussen 1970-2008. 'Historisch gemiddelde groei in 2019' dekt de lading beter.
12
51
88
Bas Jacobs - Waarom het akkoord bewijst dat de vier partijen elkaar niet vertrouwen - Elsevier: ewmagazine.nl/nederland/opin… via @ewmagazinenl
12
28
86
16,785
8. Lastenverlichting met 2 mrd is kruimelwerk op meer 403 mrd overheidsinkomsten: nog geen 0,2% van het bbp. Is vooral symboolpolitiek, bedoeld voor de beeldvorming.
2
15
79
14,049
Bas Jacobs - Over MMT: Waarom het continu laten draaien van de geldpers geen goed idee is - Vrij Nederland: vn.nl/draaien-geldpers-geen-…
11
26
84
Jammer: om de macro-economie, het financiële stelsel en de Grote Recessie te begrijpen, kun je beter geen #vpro #tegenlicht kijken. Economisch verwarrend en misleidend (bv. over QE), totale ratjetoe (bankencrisis, derivaten, Eurocrisis, bitcoin, QE) en tamelijk paranoïde.
22
36
78
3. De ingeboekte bezuinigingen van "Wilders-1" zijn boterzacht: - Onderhandelen lagere EU afdrachten (1,6 mrd)? - Ambtenaren ontslaan, minder inhuur externen en lagere salarissen (meer dan 2,5 mrd)? - Ingeboekte besparing op asielinstroom (1 mrd)?
7
10
77
15,828
Kan het niet nalaten om een 'Krugmannetje' te doen: na al die jaren geven Asscher, Jetten en Segers eindelijk toe dat er te hard is bezuinigd in 2010-2017 en ze lijken tot inkeer gekomen - Maak niet dezelfde fout als bij de vorige crisis - Nieuwsuur: nos.nl/l/t/2331414
7
20
74
Prachtige column - Sheila Sitalising - Mark Rutte is op wrede wijze achter het motto van grote bedrijven gekomen: als je loyaliteit wil, neem een hond - De Volkskrant: volkskrant.nl/ts-bcbed5af
5
54
76
Daling van de reële lonen met 5 procent is niet te rijmen met grote krapte op de arbeidsmarkt. Loon-prijsspiraal is ver uit zicht.
11
18
73
Vandaag gratis te lezen: Bas Jacobs - Aan prijsplafonds hangt een akelig prijskaartje - Vrij Nederland: vn.nl/prijsplafonds-akelig-p…
16
24
79
2. De halvering van het eigen risico in de zorg gaat pas in 2027 in. Ook dat is opvallend, ook gezien de eerdere confrontatie tussen Wilders en Timmermans in de verkiezingscampagne: nos.nl/collectie/13960/video…
3
9
70
14,579
Nout Wellink (vml. president DNB): "Ik heb de risico's in de veertig jaar dat ik in dit vak zit, nog nooit zo groot gezien." Klopt. Had hij voor 2008 beter gekeken, dan was er onder zijn bewind geen bankencrisis geweest waarin 3 van de 4 systeembanken moesten worden gered.
9
33
79
12 procent bbp begrotingstekort bevat voor ca. 4,5-5,5 procent bbp belastinguitstelmaatregelen. Daarvan komt (hopelijk) grootste deel in latere jaren terug. /1
9
33
74
Een ernstige tekortkoming in de toekenningscriteria is dat projecten primair worden beoordeeld op hun bbp-effect en niet op de brede maatschappelijke welvaart. Rendabele investeringen met een immaterieel rendement, bijvoorbeeld minder CO2, worden dan niet gefinancierd. /5
7
26
61
4. Zelfs bij boterachte begroting gaat structurele begrotingstekort naar bijna 3% van het bbp (maar wordt waarschijnlijk hoger. Dit is gezien de stand van de conjunctuur (krapte, inflatie) en de langetermijnhoudbaarheid geen verstandig beleid.
2
7
63
12,993
Vandaag gratis te lezen - Bas Jacobs - Een limiet op rijkdom is de kip met de gouden eieren slachten - Vrij Nederland: vn.nl/grenzen-aan-het-limita…
16
12
71
22,016
12. Categorie 'wensdenken': een EU opt-out voor asiel- en migratiebeleid, lagere EU-afdrachten, soepeler EU-regels voor stikstof en mest, inroepen noodsituatie asielwet, 22% minder ambtenaren.
9
12
67
13,868
Bas Jacobs - Het Nederlandse belastingsysteem deugt van geen kant. Dit moet er anders - Vrij Nederland: vn.nl/nederlandse-belastings…
17
27
61
De politiek mag kiezen: of een kapitalistische bancair stelsel, met veel eigen vermogen, private winsten en private verliezen en hoge salarissen. Of een socialistisch bancair stelsel, met weinig eigen vermogen, publieke winsten en publieke verliezen en ambtenarensalarissen. /3
6
33
70
Bas Jacobs - De economische mislukking van Rutte-IV - Vrij Nederland: vn.nl/de-economische-mislukk…
7
24
69
20,448
7. Zo wordt op onderwijs en wetenschap bezuinigd. Subsidies aan boeren worden verhoogd. Stikstofnormen worden versoepeld. Energiebelastingen worden verlaagd. Rode diesel wordt weer ingevoerd. Hogere CO2-belasting wordt teruggedraaid.
1
15
60
14,489
Dit is hoe Nederland op wetenschappelijke economieconferenties wordt getypeerd:
12
72
63
Zeer zorgwekkend: als je in Nederland voor een dubbeltje wordt geboren, word je steeds minder snel een kwartje. Anne Gielen en Hans van Kippersluis - Nederland verloor tijdens de vorige crisis koppositie inkomensmobiliteit - ESB: esb.nu/esb/20060709/nederlan…
3
30
58
Een klein aantal mensen heeft enorme vermogens gestald in bv's:
21
35
67
Waarom verbaast me dit niet? Compleet legaal, mede mogelijk gemaakt door de Nederlandse overheid. Maar waarom moet een belasting afgeschaft die kennelijk niet of nauwelijks wordt betaald?
16
46
64
Als de koopkrachtdaling voor de lage inkomensgroepen wordt gecompenseerd, prima, maar dan gaan de midden- en hoge inkomensgroepen nog dieper in de min. 4
5
5
63